ಪೈಲ್ವಾನರ ವಿನಯ:ಬಲಿಷ್ಠ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಮೆರುಗು

https://youtu.be/NHc6OMSu0K4?si=SI_K4goOPEgwo6h2

ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡಿನ ಅಂತಃಸತ್ವದಂತಿರುವ ‘ಗರಡಿ ಮನೆ’ಗಳು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲ; ಅವು ನೈತಿಕತೆಯ ಕುಲುಮೆಗಳು. ಅಖಾಡದ ರಕ್ತವರ್ಣದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಮೈಗೆ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡ ಪೈಲ್ವಾನನ ಕಡೆದಂತಿರುವ ದೇಹ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸು ನೋಡುಗರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಈ ಬಾಹ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮದ ಕವಚದೊಳಗೆ ಸದಾ ಮಿಡಿಯುವ ‘ಸೌಜನ್ಯ’ ಎಂಬ ಗುಣವೇ ಆತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಆಕರ್ಷಣೆ.

ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಮಲ್ಲರು ಹಿರಿಯರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿರಬಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಗೌರವದ ನಡೆ, ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ರಕ್ತಗತವಾಗಿ ಧಾರೆ ಎರೆದ ಜೀವನದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಶರಣಾಗತಿಯ ಭಾವ ಬೆರೆತಾಗ ಮಾತ್ರ ಪೈಲ್ವಾನಿಕೆಯು ಪೂರ್ಣತೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯುವಕನೊಬ್ಬ ಗರಡಿಯ ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿದೊಡನೆ ಮೊದಲು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಈ ಧರೆಯ ನಮನವನ್ನು. “ಯಾವ ಮಣ್ಣು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಅದಕ್ಕೆ ನಾವು ಸದಾ ಋಣಿ” ಎಂಬ ನಿರಹಂಕಾರದ ಚಿಂತನೆ ಆತನ ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗರಡಿಯ ‘ಉಸ್ತಾದರು’ ಬರಿ ಕುಸ್ತಿಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲ; ಅವರು ಬದುಕಿನ ಘನತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು. ಗುರುಗಳ ಅಡಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಶಾಸನದಂತೆ ಪಾಲಿಸುವುದು ಪೈಲ್ವಾನನ ಅಲಿಖಿತ ನಿಯಮ. ಈ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಶಿಸ್ತು ಆತನೊಳಗಿನ ಮದವನ್ನು ಉಡುಗಿಸಿ,ಒಬ್ಬ ಸಂಯಮದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪೈಲ್ವಾನನೊಬ್ಬ ಊರಿನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ರಾಜಗಾಂಭೀರ್ಯದ ಸಮ್ಮಿಲನದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಹಂನ ಲವಲೇಶವೂ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎದುರಿಗೆ ಹಿರಿಯರು ಅಥವಾ ಅನುಭವಸ್ಥರು ಕಂಡರೆ ಸಾಕು, ಆತನ ವೇಗಕ್ಕೆ ತಾನೇತಾನಾಗಿ ಬ್ರೇಕ್ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು. ತಲೆ ಮೇಲಿನ ಪೇಟವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆದರದಿಂದ ಕೈಗಿಳಿಸಿ, ಸೊಂಟ ಬಗ್ಗಿಸಿ ಮಾಡುವ ಆ ನಮಸ್ಕಾರದ ಹಿಂದೆ ಅಪಾರವಾದ ಸಂಸ್ಕಾರವಿತ್ತು.

ಇದು ದೌರ್ಬಲ್ಯದ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಮಹೋನ್ನತ ಗೌರವ. “ಬಾಗುವ ಗುಣವೇ ಬಾಳಿನ ಯೋಗ” ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಆತನ ದೈನಂದಿನ ಕಾಯಕದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಎಂತಹ ಬಲಿಷ್ಠ ಮಲ್ಲನಾಗಿದ್ದರೂ ಜ್ಞಾನವೃದ್ಧರ ಮುಂದೆ ನಿಗರ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಆತನ ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿತ್ತು. ಕುಸ್ತಿ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಎರಡು ದೇಹಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವಲ್ಲ; ಅದು ತನ್ನೊಳಗಿನ ತಾಮಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.

ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ‘ಚಿತ್’ (ಸೋಲಿಸುವುದು) ಮಾಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಹೋರಾಟ ಮುಗಿಸಿ ಹೊರಬಂದಾಗ ಅಷ್ಟೇ ಕೋಮಲವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಜಯಗಳಿಸಿದಾಗ ಗರ್ವಪಡದೆ, ಪರಾಜಿತನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಆತನ ಔದಾರ್ಯವೇ ನೈಜ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೆ ಕೈಗನ್ನಡಿ. ಗೆಲುವಿನ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರಕ್ಕಿಂತ ಹಿರಿಯರ ಆಶೀರ್ವಾದದ ನುಡಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ಅತೀವ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯರ ಹರಕೆಯೇ ತಮ್ಮ ಭುಜಬಲಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ದಿವ್ಯೌಷಧ ಎಂಬ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡಿತ್ತು.

ಅಂದಿನ ಪೈಲ್ವಾನರು ಊರಿನ ಅಘೋಷಿತ ಧರ್ಮಪಾಲಕರಂತೆ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೆದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಹಿರಿಯರ ಒಂದು ಮೌನ ಸಂಕೇತಕ್ಕೂ ಮಣಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಊರಿನ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೈಲ್ವಾನರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಂದು ತೂಕವಿರುತ್ತಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕಟಿಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಆದರದಿಂದ ದಾರಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಅವರ ಆ ಸೌಜನ್ಯದ ನಡವಳಿಕೆ ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ. ದೈಹಿಕ ಬಾಹುಬಲಕ್ಕಿಂತ ನೈತಿಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬುದು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಮಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು.

ಇಂದಿನ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ‘ಜಿಮ್’ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬರಿ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಉಬ್ಬಿಸುವುದೇ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಕೃತಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆದ ದೇಹಗಳಿಗೆ ಅಂದಿನ ಗರಡಿ ಮನೆಗಳು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ‘ವಿನಯದ ಲೇಪನ’ ಇಂದು ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದದ ಸಂಗತಿ. ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನವೇ ಅಟ್ಟಹಾಸವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಹಿರಿಯರ ಬಗೆಗಿನ ಮರ್ಯಾದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಗಳು ಮಾಸುತ್ತಿವೆ. ಕೇವಲ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಆಗುವುದು ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ; ಆ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸೌಜನ್ಯವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಶೌರ್ಯ.

ಮಲ್ಲರ ಈ ವಿನಯದ ಹಾದಿಯು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ನಡುವಿನ ಅದ್ಭುತ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ನಮಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಗುವುದು ಎಂದಿಗೂ ಸೋಲಲ್ಲ, ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿಕಾಸ. ಮಣ್ಣಿನ ಮಕ್ಕಳ ಈ ಸಾತ್ವಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಇಂದಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮೈದಳೆಯಬೇಕಿದೆ. ಗರಡಿ ಮನೆಗಳು ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಪವಿತ್ರ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಪಾಠಗಳು ಇಡೀ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಲಿ. ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಪಟ್ಟಾಭಿಷಿಕ್ತವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಕ್ಷಯವಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಡಾ.ಸುಧಾಕರ.ಜಿ.ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿ.