ಕೆರೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ ಅಂಚೆ ಕೊಟ್ರೇಶ್

ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಟ್ಟೂರು ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಕ್ರಾಂತಿಯೋಗಿ, ಶಿಖಾಪುರದ ಶಿವಯೋಗಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಕೊಟ್ಟೂರೇಶ್ವರರ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಹೆಸರಾದ ಈ ನೆಲ ಇಂದು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೋರಾಟದಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅಂಚೆ ಕೊಟ್ರೇಶ್. ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಜಾಲಿಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳುಕಂಟಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದ ಕೊಟ್ಟೂರು ಕೆರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಕಲ್ಪ ಜನಾಂದೋಲನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಭಿಯಾನದ ಸಂಕಲ್ಪ

೨೦೧೭ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೬ರಂದು ಕೊಟ್ಟೂರು ಕೆರೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಅಂಚೆ ಕೊಟ್ರೇಶ್ ತಮ್ಮ ಅಭಿಯಾನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕೆರೆಯ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಮರುಗಿದ ಅವರು, ಇತರರು ಮುಂದೆ ಬರಲಿ ಎಂದು ಕಾಯದೆ ಕೊಡಲಿ, ಮಚ್ಚು ಹಿಡಿದು ಕೆಲಸಕ್ಕಿಳಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ಅನುಮಾನಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಅವರು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ.

ಸತತ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆರು ಗಂಟೆಗೆ ಕೆರೆಯಂಗಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಎಂಟು ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಜಾಲಿಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆರರಿಂದ ಸಂಜೆ ಆರರವರೆಗೆ ಕೆರೆಯಲ್ಲೇ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ನೇಹಿತರು ಅವರಿಗೆ ತಿಂಡಿ, ಊಟ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯ ನೌಕರರಾಗಿದ್ದ ಕೊಟ್ರೇಶ್, ವೃತ್ತಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಊರಿನ ಕೆರೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಡಲಿ ಜಾಲಿಗಿಡಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಡಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

‘ನಮ್ಮ ಕೆರೆ – ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು’

ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಅವರ ನಿರಂತರ ಶ್ರಮವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಪತ್ರಕರ್ತ ಮಿತ್ರರು ಅವರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಕೆರೆಯ ದುಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಈ ಹೋರಾಟದ ನಡುವೆ ಅಂಚೆ ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಅವರೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟ ‘ನಮ್ಮ ಕೆರೆ-ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು’ ಸಂಘಟನೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಕೆರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಜನರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಹೌದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಈ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಈ ಸಂಘಟನೆ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.

ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರು, ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾನಕೋಟಿ ಮಠದ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು. ಪುರುಷರು ಮುಳ್ಳುಗಿಡಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಅವುಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ನೆರವಾದರು. ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಕೆಲಸ ಸಮುದಾಯದ ಹೋರಾಟವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.

ಕೆರೆಗಾಗಿ ನಿವೇಶನ ಮಾರಲು ಮುಂದಾದರು

ಸುಮಾರು ೮೫೪ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಕೆರೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಶ್ರಮದ ಬಳಿಕವೂ ಸುಮಾರು ನೂರು ಎಕರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹಣ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅಭಿಯಾನ ನಿಲ್ಲಬಾರದೆಂದು ಕೊಟ್ರೇಶ್ ತಮ್ಮ ನಿವೇಶನವನ್ನೇ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದರು. ಕೆರೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ಆಸ್ತಿ ಮಾರಲು ಸಿದ್ಧರಾದ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಮೊಬೈಲ್ ಅಂಗಡಿ ಅಶೋಕ, ಕುಮಾರ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಮತ್ತು ನಬಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ಕೊಟ್ಟೂರಿನ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ನೆರವು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮುಂದಾದರು. ನಿವೇಶನ ಮಾರದಂತೆ ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಅವರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿ, ಜೆಸಿಬಿ ಯಂತ್ರಗಳ ನೆರವು ಒದಗಿಸಿದರು.

ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಸಕ ಭೀಮನಾಯಕ್, ಮುಖಂಡರಾದ ಎಂ.ಎಂ.ಜಿ., ಹರ್ಷವರ್ಧನ, ನಾಗರಕಟ್ಟೆ ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಗಣೇಶಪ್ಪ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ ನಟ ಜಹಂಗೀರ್ ಕೂಡ ನೆರವಾದರು. ಸುಮಾರು ೧೪ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ವೇಗ ದೊರೆಯಿತು. ಕೆರೆಯ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಖ್ಯಾತ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಕುಂ. ವೀರಭದ್ರಪ್ಪ ಅವರೂ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿಂತರು. ಕೆರೆಯ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತರ ಕೆರೆಗಳಿಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ

ಕೊಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನರೇ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕೆರೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಮುಂದಾದ ಈ ಅಭಿಯಾನ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರೇರಣೆ ಮೂಡಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಒಟ್ಟು ೪೬ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದವು ಎಂಬುದು ಈ ಹೋರಾಟದ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುವ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿ. ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಯಶ್ ಕೂಡ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ‘ಯಶೋ ಮಾರ್ಗ’ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೆರೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು. ಒಂದು ಊರಿನ ಕೆರೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಶ್ರಮ, ಇತರ  ಊರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಚಿಂತನೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟದ ನಿಜವಾದ ಗೆಲುವು ಇದೇ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಇತರರೂ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಿಂತ ಕೆರೆಯೇ ಮುಖ್ಯ!

ಅಭಿಯಾನ ಆರಂಭವಾದ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಕೆಲವರು, ಅವರ ಹತ್ತಿರದವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ, “ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಹಂಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಕೆರೆ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನೀಡುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟಿವಿ ನೀಡಲು ಮುಂದಾದ ‘ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೀರೋ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಅವರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.

ವಿವಿಧ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ ಬಂದರೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದರು. ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಿಂತ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೀರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಸನ್ಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಊರಿನ ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ಜಲಮೂಲ ಮರಳಿ ಆಸರೆಯಾಗುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಪರಿಸರ ಸೇವೆಯ ಉದ್ದೇಶ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೀರ್ತಿಯಲ್ಲ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತ ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ನಡೆ ಮೂಲಕ ಸಾರಿದರು.

ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಅಚಲ ಕೆಲಸ

ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಅವರಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡಗಳನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅಂದಿನ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೆರೆಯಂಗಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆರೆಯೊಳಗೆ ನೀವು ಹೇಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿರಿ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಬಂಧಿಸುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದರು ಎಂಬ ಘಟನೆ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬಳಿಕ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯು ಅವರನ್ನು ಇಟ್ಟಿಗಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿತು.

ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯದ ವೇಳೆ ಅಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದಾಗ ಬೆದರಿಕೆ ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿದರು. ಆದರೂ ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಕೆರೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಬೇಕು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಆಗಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಅವರ ಈ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದಿಂದಲೇ ಸ್ಥಳೀಯರು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ಕೊಟ್ಟೂರಿನ ಭಗೀರಥ’ ಎಂದು ಕರೆಯತೊಡಗಿದರು.

ಕೆರೆ ತುಂಬಿದಾಗ ಸಾರ್ಥಕವಾದ ಶ್ರಮ

೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕೊಟ್ಟೂರು ಕೆರೆ ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಉಳಿವಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕೆರೆಗಳು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆರೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗಿ ಕೆರೆ ತುಂಬಿ ಕೋಡಿ ಹರಿದಾಗ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮ ಮನೆಮಾಡಿತು.

ಕೆರೆ ತುಂಬಿದ ಬಳಿಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬತ್ತಿಹೋಗಿದ್ದ ನೂರಾರು ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತೆ ನೀರು ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸ್ಥಳೀಯರು ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೂ ಕೆರೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದದ್ದು ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ. ಕೆರೆಯ ಕೋಡಿ ಹರಿದಾಗ ಜನರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಸಂತೋಷ ಕೇವಲ ಮಳೆಯ ಸಂಭ್ರಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಜಲಮೂಲವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಭರವಸೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೂ ಆಗಿತ್ತು.

ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೇ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ

ಅಂಚೆ ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಅವರ ಹೋರಾಟ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ದೊಡ್ಡ ಹುದ್ದೆ ಅಥವಾ ಅಪಾರ ಹಣದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವ ಮನಸ್ಸು, ನಿರಂತರ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ತಾಳ್ಮೆ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಅವರು ಬೆಳಗಿನ ಆರು ಗಂಟೆಗೆ ಕೊಡಲಿ ಹಿಡಿದು ಆರಂಭಿಸಿದ ಕೆಲಸ, ಪತ್ರಕರ್ತರ ಬೆಂಬಲ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಜನಾಂದೋಲನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.

ಈ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕೆ, ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಎದುರಾದರೂ ಅವರ ಗುರಿ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಂಚೆ ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಕೆರೆ ಕೇವಲ ಜಲಮೂಲವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಊರಿನ ಬದುಕು. ಅದನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಕೆಲಸವಲ್ಲ, ಜೀವನದ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿತ್ತು. ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ನೀರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸುವುದಲ್ಲ; ರೈತನ ಭವಿಷ್ಯ, ಅಂತರ್ಜಲದ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬದುಕಿನ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.

‘ನಮ್ಮ ಕೆರೆ – ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು’ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಜನರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಅವರ ಹೋರಾಟ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜನರೇ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಕ ಉದಾಹರಣೆ. ಒಂದು ಕೆರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಲ್ಲ. ಕೃಷಿಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು, ಅಂತರ್ಜಲದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬದುಕಿನ ನೆಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು. ಕೊಟ್ಟೂರು ಕೆರೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ ಅಂಚೆ ಕೊಟ್ರೇಶ್ ಅವರ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ, ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೆರೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜನರು ಮುಂದಾಗಲು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಲಿ.

ಆರ್.ಬಿ.ಗುರುಬಸವರಾಜ